ถูกแจ้งความดำเนินคดีอาญา: คู่มือการรับหมายเรียกและสิทธิของผู้ต้องหา
เมื่อคุณพบว่าตนเองถูกแจ้งความดำเนินคดีอาญา หรือมีจดหมายนำส่ง **"หมายเรียก"** ส่งมาถึงบ้าน สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาสติและไม่ตื่นตระหนก การเข้าใจสิทธิขั้นพื้นฐานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อาญา) ของไทย และการปฏิบัติตนอย่างถูกต้องตามขั้นตอนตั้งแต่แรกเริ่มสอบสวน มีผลสำคัญอย่างมากต่อทิศทางและการแพ้ชนะในคดีความของคุณ
1. แยกแยะประเภทของหมายเรียกที่คุณได้รับ
ก่อนที่จะเดินทางไปสถานีตำรวจตามหมายเรียก โปรดตรวจสอบประเภทของหมายและรายละเอียดให้ชัดเจนก่อน:
- หมายเรียกพยาน: ออกมาเพื่อให้คุณไปให้ปากคำในฐานะผู้พบเห็นเหตุการณ์หรือมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในคดี ในชั้นนี้คุณยังไม่ถูกกล่าวหาว่าทำความผิด
- หมายเรียกผู้ต้องหา: เป็นหมายที่ออกเพื่อแจ้งว่าคุณตกเป็น "ผู้ต้องหา" ที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดอาญา หมายประเภทนี้ต้องการความระมัดระวังสูงสุด และแนะนำให้แต่งตั้งทนายความร่วมเดินทางไปด้วยเสมอ
2. ความเสี่ยงของการเพิกเฉยต่อหมายเรียกตาม ป.วิ.อาญา มาตรา 66
ผู้ต้องหาหลายคนเชื่อว่าหากไม่ไปรายงานตัวตามหมายเรียก คดีจะเงียบหายไปเอง ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดที่อันตรายอย่างยิ่ง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา **มาตรา 66** กำหนดว่า:
หากบุคคลใดมีหมายเรียกผู้ต้องหานำส่งไปถึงภูมิลำเนาถูกต้องครบถ้วนแล้วถึง **2 ครั้ง** แต่เพิกเฉยไม่ยอมมารายงานตัวต่อพนักงานสอบสวนตามวันนัดโดยไม่มีเหตุผลทางการแพทย์หรือเหตุจำเป็นอันสมควร พนักงานสอบสวนมีสิทธิ์ยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอออก "หมายจับ (Arrest Warrant)" ทันที ซึ่งจะส่งผลให้คุณสามารถถูกควบคุมตัวได้ในทุกที่สาธารณะหรือด่านตรวจคนเข้าเมือง
3. สิทธิพื้นฐานที่ผู้ต้องหาต้องเรียกร้องก่อนเริ่มการสอบปากคำ
กฎหมายไทยให้การคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาอย่างชัดเจนในชั้นสอบสวน ตาม **มาตรา 134/1** และ **มาตรา 134/4** ซึ่งคุณและทนายความควรตรวจสอบและเรียกร้องสิทธิ์เหล่านี้ต่อหน้าพนักงานสอบสวน:
- สิทธิในการพบและปรึกษาทนายความเป็นการส่วนตัว: ก่อนที่ตำรวจจะเริ่มถามคำถามแรก คุณมีสิทธิ์คุยกับทนายความของคุณเป็นการเฉพาะเจาะจงเพื่อวางแนวทางให้การ
- สิทธิที่จะให้การหรือไม่ให้การก็ได้: คำให้การของคุณในชั้นสอบสวนนี้จะถูกบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรและส่งต่อให้อัยการและศาล หากคำพูดใดที่คุณไม่แน่ใจ คุณมีสิทธิ์ที่จะไม่ตอบคำถามนั้น หรือขอส่งหนังสือชี้แจงเป็นเอกสารตามไปในภายหลัง
- สิทธิในการตรวจสอบบันทึกคำให้การ: ก่อนลงชื่อในลายเซ็นท้ายบันทึกคำให้การ ต้องอ่านตรวจสอบข้อความทุกบรรทัดว่าตรงกับข้อเท็จจริงที่คุณพูดหรือไม่ หากมีส่วนใดที่ตำรวจบันทึกคลาดเคลื่อน คุณมีสิทธิ์ขอให้แก้ไขให้ถูกต้องก่อนเซ็นชื่อ
หากท่านได้รับหมายเรียกจากสถานีตำรวจในจังหวัดขอนแก่นหรือพื้นที่ใกล้เคียงในภาคอีสาน หรือต้องการทนายความคดีอาญาเข้าไปร่วมรับฟังการสอบสวนและวางแผนสู้คดีตั้งแต่ชั้นแรก สามารถติดต่อทีมทนายความคดีอาญาของ Numlamai Law ขอนแก่น เพื่อการปกป้องสิทธิและเสรีภาพของท่านอย่างดีที่สุด